Van de santons tot de kerststal, van de kerstverlichting tot de fonkelende oogjes van de kleine kinderen, van de markt tot de heerlijk gedekte kersttafel, van oude tradities tot moderne creaties. Het is feest in de Vaucluse...

Lieve Kerstman...

Herinner je je nog hoe je kerst beleefde toen je nog een kind was? Een glimlach op je gezicht en sterretjes in je ogen. Kerstmis is magisch! Kom dat jeugdsentiment herbeleven en deel je herinneringen met je familie of vrienden tijdens de eindejaarsfeesten in de Provence.

Kerststallen en santons

Geen kerst in de Provence zonder kerststal en de santons!

Honderden personages en dieren worden voor de gelegenheid opgevoerd. Ze hebben allemaal een verschillende grootte, zijn bezig met het dagelijkse beslommeringen en zijn onderweg naar de plaats waar Christus geboren wordt.

Velden vol olijfbomen en lavendel, dorpjes met fonteinen, kleine stroompjes waar schapen staan drinken,... Dat schetst een goed beeld van hoe het leven er vroeger in de Provence aan toeging.

Het decor is echter dan de natuur. De Provençaalse kerststal van Avignon in de Kapel des Corps Saints is indrukwekkend qua oppervlakte en inrichting. Hetzelfde geldt voor de kerststal van het VVV-kantoor van Carpentras.

In de kathedraal van Avignon en in de vele andere kerststallen, kan je grote, aangeklede santons van wax gaan ontdekken.

Deze kleine kleistekens van verschillende groottes vertegenwoordigen met hun kleurrijke kleding en hun gebaren de mediterrane taal en de Provence.

Lou Ravi is de santon die als eerste in de kerststal of aan de rand van het raam geplaatst wordt. Er wordt gezegd dat hij geluk brengt. Hij heeft altijd zijn armen in de lucht als teken van vreugde. Hij staat dan ook symbool voor vreugde en eenvoud. De dorpelingen volgen hem tot aan de geboorteplaats. Zijn metgezellen hebben allemaal een beroep of een andere functie, ontleend aan de folklore en tradities van de Provence. De pistachié, een grote lummel op een ezel met zakken tarwe, de visboer, de boerenknechten met lantaarns, de bakker en zijn mand met haardkoeken, de knoflookwinkelier... het kind Jezus, Marie en Joseph, allemaal verwelkomen ze de bezoekers. De Drie Koningen komen na een lange en gevaarlijke tocht pas op 6 januari aan...

Verschillende santonniers delen deze knowhow in Vaucluse: Sylvie Roverch en Patricia en Pascal Lacour in Bollène, Sophie Auzet in Isle sur la Sorgue, Pascale Mestre in St Saturnin les Apt, Mr en Mme Lambert in Carpentras, Mme De Oliveira in Jonquerettes, Catherine Vandevyvere - «Brin d'Argile» in Pernes les Fontaines, Véronique Dornier in Brantes, Magali Mille-Montagard in Saumane en Vaucluse, Muriel Jermer in Grillon, Cécile Clémente in Monteux, Béatrice Marguerat en Daniel Galli in Le Beaucet, Denis Vœux in Séguret.

Het licht, bron van leven en vreugde

In de Provençaalse huisjes vond er destijds een religieus en paganistisch ritueel plaats, namelijk dat van Cacho-fio. Op kerstavond plaatsten de jongste en oudste van de familie een groot houtblok van een fruitboom (kers, olijf of perenboom) in de open haard. Als symbool van de Drie-eenheid, liepen ze drie keer rond de tafel die bedekt werd met drie tafelkleden. Deze houtblok zou na het drankoffer en het gebed voldoende moeten zijn om de haard gedurende drie dagen te laten branden. Het licht stroomt tijdens de zogenaamde 'fêtes calendales' (Kerstmis in de Provence) doorheen de steden en dorpen. De straten komen tot leven dankzij de heldere fantastische karakters. Kleurrijke slingers versieren de straten en bomen. Achter deze decors die ons interieur en onze steden verlichten, staat een vereniging die wereldwijd bekend staat om haar creaties, de Blachère-onderneming in Apt in de Luberon.

De 13 desserts

De meest actuele traditie in huizen in de Provence

Al deze heerlijkheden die het laatste avondmaal symboliseren, sluiten het feestmaal op kerstavond af: witte en zwarte nougat, haardkoeken - ook wel Pompe à Huile genoemd -, gekonfijt fruit, dadels, mandarijnen, de 4 mendiants - walnoten, amandelen gedroogde vijgen en hazelnoten die de 4 belangrijkste religieuze ordes vertegenwoordigen, druiven, appels en pruimen.

Daarna is het tijd om naar de Middernachtmis te gaan; voor het vertrek, wil de traditie dat men de 4 hoeken van de tafelkleden opheft om te voorkomen dat de geesten de tafel gaan bevuilen.

Zwarte nougat is een van de essenties van de tafel met 13 desserts. Je zal niet kunnen weerstaan aan de heerlijk knapperige honing of een amandel wanneer je je zelfgemaakte nougatreep "breekt".

Hieronder volgt een eenvoudig recept om zelf zwarte nougat te maken.
Voor 6 personen: 250 g amandelen, 250 g honing, 2 vellen matzes
- Bedek de bodem van een rechthoekige schaal (0,5 l) met matzes
- Leg de amandelen gedurende 5 minuten in 220°C om te drogen en te verwarmen zonder ze te grillen.
- Breng de honing aan de kook terwijl je roert met een houten lepel. Giet alle amandelen in de kokende honing en laat het geheel koken, bij regelmatig roeren, tot de honing bruin wordt en de amandelen beginnen te kraken in de hitte van de honing.
- Haal het geheel van het vuur en giet het mengsel voorzichtig in de schaal. Stamp de amandelen goed vast met de achterkant van een lepel.
- Plaats een of twee vellen matzes op de nougat en laat het geheel afkoelen onder een gewicht.

Feestelijke look!

Alles lijkt mooier en vrolijker tijdens de eindejaarsfeesten. Er wordt speciale aandacht besteed aan het decoreren van de etalages. De decoraties die speciaal gereserveerd zijn voor Kerstmis trekken de verbaasde blik van kinderen aan. Dit is de ideale periode om het perfecte cadeau te vinden, de juiste producten uit te zoeken om gasten te verrassen, nieuwe items te kopen om de tafel en de boom te verfraaien of om een nieuwe santon uit te kiezen voor in de kerststal, net zoals de traditie dat voorschrijft.